|
Vrijplaatsen zijn laboratoria voor de stad van morgen: plekken waar kunst, cultuur en sociaal experiment samenkomen. Waar ruimte is om te proberen, te falen, te bouwen en samen te leven.
Countdown
—
tot de eerste actie
To/t\hem @ Caillou Festival
Voor het eindevenement van To/t\hem in Brussel slaan we de handen in elkaar met Caillou Festival — een filmfestival met films als/over strategieën van territoriaal verzet.
Na een succesvolle eerste editie met meer dan 3.000 bezoekers belooft deze tweede editie opnieuw een belangrijke samenkomst te zijn voor burgers en organisaties die hun recht op stad willen claimen.
Films, dialoogsessies, een participatieve leeskiosk en meer. We nodigen iedereen uit om samen bij te leren over nieuwe strategieën om vrijplaatsen te bouwen en te behouden in onze steden.
Wanneer
26 — 29 maart 2026
Doorlopend programma
Waar
MONA Klooster
Jetselaan 225, 1090 Jette, Brussel
Beheerd door Toestand
Toegang
Gratis / Pay-what-you-can
Meer info
www.caillou.be →
In de stad waar we steeds minder één geschiedenis of cultuur delen, delen we steeds meer ruimte. Deze ruimte delen is misschien wel onze meest onderbenutte bron van solidariteit in diversiteit.
Verhoogde huur, verlaagde subsidies, verborgen leegstand en verdelende polarisatie veroorzaken een steeds ongelijkere verdeling van ruimte in de stad. Van verhipte volkscafés en verlofte vakateliers tot verzegelde volkshuizen en verdrongen verenigingen: steeds meer vrijplaatsen verdwijnen, en wie ze verliest, vindt vaak geen vervanging.
Zonder ruimte, geen samenkomst. Zonder samenkomst, geen gemeenschap. Zonder gemeenschap, geen emancipatie. Zonder emancipatie, geen herverdeling van macht. Zonder herverdeling van macht, geen rechtvaardige stad. Zonder rechtvaardige stad, geen ruimte voor iedereen.
Vrijplaatsen doorbreken de vicieuze cirkel.
Broedplekken openen deuren voor wie zij vaak gesloten blijven
Van leegstaande en onderbenutte gebouwen en braakliggende gronden: eerder dan dichte dozen vormen zij poreuze plekken. Deze tussenruimtes absorberen onbeantwoorde ruimtelijke en maatschappelijke noden en restaureren ruimtelijke rechtvaardigheid.
Broedplekken vernieuwen verouderde voorzieningen
Eerder dan leren enkel over te laten aan scholen, gemeenschapswerk aan gemeenschapscentra, kunst aan kunstinstellingen, bieden vrijplaatsen innovatieve en flexibele manieren om dezelfde maatschappelijke doelen te bereiken via eigentijdse middelen.
Broedplekken verbeelden de toekomstige stad
Experimentele en artistieke activiteiten, en de beleving en feedback van buurtbewoners, kunnen toekomstige transformaties van wijken inspireren, funderen en degentrificeren. Collectieve verbeelding als verbindende taal.
Broedplekken verwelkomen het onverwachte
Door het vermijden van te sterk geprogrammeerde, geregisseerde en gecontroleerde activiteiten laten zij ruimte voor authentiek stadsleven: plekken voor spontane ontmoeting, frictie en verzoening.
Eerder dan voorlopige versieringen voorafgaand aan verdringende stadsvernieuwing verdienen broedplekken een vaste plek in de stad. Samen vormen zij Onaffegem: de zones waar we de stad, en zo ook onszelf en ons samenleven, op een rechtvaardige manier blijven heruitvinden.
Laten we deze broedplekken samen vieren, verankeren en vermenigvuldigen.
Films
Een grote selectie van films uit de 20e en 21e eeuw van verschillende continenten tonen een breed scala aan strijden en strategieën in het bouwen, behouden en beheren van plekken voor verbinding en verzet.
O.a. Torre Bela (1975), Coconut Head Generation (2023)
ACAB!B Leeskiosk
Een participatieve, mobiele leeskiosk, gecureerd door de Toestand community. Diverse ondergrondse collectieven uit Brussel delen een unieke selectie aan publicaties die handvaten bieden voor territoriaal verzet.
Inclusief het To/t\hem pamflet en publicatie
The Anti-Gentrification School
Een spel ontwikkeld door the good neighbors RP (Rotterdam). Je wordt meegenomen in de uitzetting van een sociale woning site. Samen overweeg je verschillende strategieën om de uitzetting tegen te houden.
How to Hold Your Ground?
In tijden van stijgende grondprijzen en dalende subsidies: hoe houden we vast aan plekken voor vertrouwen, verbinding en verzet? Een praktijkdeling over ruimtelijke ongelijkheid en coöperatieve counterstrategieën.
Post-koloniale Blik op Gemeenschapsinfrastructuur
Over 'derde plekken' voorbij de witte/middenklasse lens. Hoe waarderen we plekken als kapsalons, kruideniers, livings als volwaardige derde plekken in de strijd voor rechtvaardige steden?
Vrijplaatsen zijn Kinderspel
Geen verzet zonder zorg of opvang. Met materiaal ontwikkeld door Cultureghem wordt een snoezelruimte voorzien voor de jongste kinderen en uniek spelmateriaal voor oudere kinderen.
To/t\hem — Een bovenlokaal netwerk van vrijplaatsen
Wat als broedplekken elkaar zouden opzoeken, hun gedeelde strijd zichtbaar maken en collectief ijveren voor een vaste rol en plek in de stad van morgen?
Vanuit die gedachte ontstond To/t\hem — een bovenlokaal netwerk van tien site-specifieke culturele en artistieke spelers uit Antwerpen, Gent, Kortrijk en Brussel.
Over een periode van drie jaar (2023-2026) namen de plekken de tijd om elkaar te bezoeken, ervaringen en lessen te delen en te reflecteren op hun positie in het maken van levendige en rechtvaardige steden.
Kom in beweging
Na de eerste actie in Antwerpen op 13 september 2025 breiden we in 2026 de acties uit naar steden in heel Vlaanderen en Brussel. Met interventies, parades, gesprekken en artistieke acties maken we zichtbaar wat vaak onder de radar gebeurt.
Sluit aan →Blijf op de hoogte
- — Petities en manifestaties
- — Conferenties en dialoogsessies
- — Nieuwsbrief en podcasts
- — Leeslijsten en publicaties